CN.XXVI.TN.A

Ngôn – Hành…
(Ez. 18, 25-28; Pl 2, 1-11; Mt 21, 28-32)

 

Tiện ích cuộc sống phát triển tạo nhiều thuận lợi cho đời sống, thế nhưng cũng nhiều vấn đề nảy sinh. Cụ thể, những ai thường mua đồ dùng trực tuyến qua mạng ít nhiều đều biết đến việc “mua đầu heo, bán thịt chó” dở khóc dở cười vì dính bẫy. Vấn nạn này có thể nói là biến tấu của một nếp sống “ngôn hành bất nhất”, lời nói và hành động khác nhau, hoặc “năng thuyết bất năng hành”, chỉ biết nói mà không biết làm. Nhẹ hơn một chút là nói nhiều nhưng làm ít thường thấy nơi các loại marketing quảng cáo nói láo ăn tiền “nửa nạc, nửa mỡ”.

Người xưa thường nói “trăm voi không được bát nước sáo”. Câu này mang tính chất mỉa mai, ngụ ý chê những người ba hoa khoác lác, hứa hẹn suông, nói thì to tát, mà rốt cuộc chẳng có gì, họ là người biết nói mà không biết làm. Cũng trong nếp sống đó, có những người xưng mình là kitô hữu, nhưng họ chỉ có cái tên, cái mã bề ngoài, còn cuộc sống của họ chẳng có gì cả, có khi còn ngược lại. Hãy sống trung thực với lòng mình. Hãy trở về nguồn Thầy Giêsu, trở về với dụ ngôn người con được sai đi làm vườn, để sống cho xứng đáng là một Kitô hữu chính danh, để cuộc sống của mình lúc nào cũng phải “ngôn hành như nhất”.

Một dụ ngôn, câu chuyện, sự việc rất thường nhật xảy ra nơi mỗi gia đình khi cha-mẹ nhờ con làm một việc gì đó. Rất đời thường khi có người con nhanh nhẹn đồng ý, rồi cũng có đứa con bày tỏ thái độ vùng vằng, giận lẫy, khó chịu ra mặt. Trong đời thường hằng ngày đó, Thầy Giêsu lại truyền tải bài học cụ thể đời sống kitô hữu.

Người con thứ nhất được cha nhờ đi làm thì nói không đi, nhưng rồi lại làm như ý người cha. Người con thứ hai gọi dạ bảo vâng, nhưng rồi không chịu đi làm. Thầy giải thích cụ thể hai lối sống này: người con thứ nhất ám chỉ những người thu thuế và những người bị coi là tội lỗi ngập đầu, hai loại người này bị xã hội Do Thái khinh miệt nhất. Những người thu thuế bị khinh chê vì họ cấu kết với ngoại bang để bóc lột đồng bào mình. Vì thế dân chúng oán ghét họ và liệt họ vào hạng người phản quốc, bỏ đạo và không thể ăn năn hối cải. Còn những ả giang hồ thì thời nào cũng vậy, đều bị xã hội coi thường, coi họ là hạng người xấu xa, làm dơ bẩn xã hội, và cũng không thể được cứu rỗi.

Ngược lại, người con thứ hai, ám chỉ những thượng tế, kinh sư và Pharisêu thời ấy, là những người tự xưng mình là đạo đức, công bằng, sống trong sạch, nhưng là thứ đạo đức, công bằng, trong sạch giả hình theo kiểu “miệng thì thơn thớt nói cười, mà trong nham hiểm giết người không dao – miệng thơn thớt, dạ ớt ngâm”. Ngoài miệng thì nói hay lắm, nhưng không thực hiện điều mình nói. Đó là những người “ngôn hành bất nhất”: nói mà không làm.

Trong cuộc sống thường ngày thường gặp hai kiểu sống này: Thứ nhất là kiểu người nói nhiều hơn làm, họ hứa hẹn đủ điều, nhưng rồi không làm gì cả. Thứ hai là người làm nhiều hơn nói, họ không hứa hẹn, ba hoa khoác lác, nhưng người ta thấy họ làm những việc đạo đức, nhân hậu, tốt lành, có khi làm một cách kín đáo “tay phải làm không cho tay trái biết”.

Ông bà luôn nói “ăn vóc học hay”: ăn để mà học, học để mà biết, biết để mà làm. Không biết thì không thể làm gì được, chỉ còn biết đứng dựa cột mà nghe. Nhưng biết mà không làm thì lấy gì minh chứng cho sự hiểu biết ấy? Biết mà không làm thì giống như người đầy tớ đem chôn nén bạc và bị xét xử. Hơn nữa, biết mà lại cứ làm sai thì càng bị xét xử nặng hơn. Cho nên, đã biết thì làm, cả hai đi song song nhau, hỗ trợ nhau, thì mới hữu dụng, hữu ích. Ngày nay cảnh tỉnh nhau bằng câu nói “Con đường dài nhất là con đường từ đầu đến tay”, từ trong suy nghĩ đến hành động. Đối với kitô hữu, cần để cho Lời Thầy Giêsu “đi từ lỗ tai đến tim óc và cuối cùng đến đôi tay”. Nhiều người chỉ nghe Lời Thầy bằng tai thôi nên tai này lọt qua tai kia là hết. Nhiều người khác đã để cho Lời Chúa đánh động quả tim và trí tuệ, nhưng rồi họ dừng lại tại đó, không dám đi xa hơn vì sợ phải hy sinh, từ bỏ… Rốt cuộc Lời Thầy vẫn là cái gì mông lung, không thực tế, không liên hệ gì đến đời thường: đời sống làm ăn, đời sống gia đình, đời sống tình cảm. Để rồi Thầy Giêsu vẫn bị nhốt trong nhà thờ, trong các cuộc tĩnh tâm, các buổi cầu nguyện chia sẻ.

Bởi vì, con đường đi từ quả tim đến đôi tay là một con đường dài và gian khổ. Để đi trên con đường này, kitô hữu phải được giải phóng khỏi cái tôi nặng nề, với những lo toan và sợ hãi, những tính toán và vun quén cho mình. Rung động trước nỗi khổ của người khác là một chuyện, chia sẻ cho người khác cái áo còn tốt của mình lại là chuyện khác. Chính vì vậy, thánh Gioan đã cảnh báo: “Hỡi anh em, đừng yêu mến bằng lời nói suông, nhưng bằng việc làm thực sự” (1 Ga 3, 18).

Cùng nhắc nhở nhau Lời Thầy truyền dạy: “Không phải mọi kẻ nói với Thầy; Lạy Chúa, lạy Chúa, là sẽ được vào Nước Trời, nhưng là kẻ làm theo ý Cha Thầy” (Mt 7, 21).